Tổ hoà giải bản Chin Chu Chải, xã San Thàng, thành phố Lai Châu luôn phát huy vai trò, giải quyết mâu thuẫn, góp phần hạn chế phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo trên địa bàn. Ảnh: Đức Bình

Trong 10 năm thực hiện Luật Tiếp công dân, Chỉ thị số 35 ngày 26/5/2014 của Bộ Chính trị và các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu trong tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo được nâng cao, gắn với việc xử lý kiến nghị, phản ánh của người dân.

UBND tỉnh Lai Châu đã ban hành kịp thời các văn bản nhằm tăng cường hiệu quả công tác này. Ban Tiếp công dân các cấp đã chú trọng lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của người dân; chủ động đối thoại, vận động, thuyết phục công dân để tháo gỡ bức xúc, giải quyết các vụ việc phức tạp.

Đối với những vụ việc đông người, phức tạp, người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo làm rõ nguyên nhân, nội dung và kiểm tra quá trình xử lý của cơ quan cấp dưới.

Sự phối hợp giữa các cơ quan trong công tác này cũng được tăng cường, đảm bảo giải quyết hiệu quả nhiều vụ việc khiếu kiện đông người, vượt cấp, kéo dài.

Các hành vi vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân trong công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, cũng như việc lợi dụng dân chủ để cố ý vi phạm pháp luật, đã được xử lý nghiêm. Điều này góp phần đảm bảo kỷ cương pháp luật, đồng thời tạo niềm tin cho người dân vào chính quyền địa phương.

Từ năm 2014 đến nay, tỉnh Lai Châu đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật để quy định rõ quy trình tiếp công dân, chế độ bồi dưỡng và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo. Các sở, ban, ngành và UBND các cấp đã sửa đổi, bổ sung hơn 120 văn bản để đảm bảo tính đồng bộ và phù hợp thực tiễn.

UBND tỉnh thường xuyên tổ chức các cuộc thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về tiếp công dân. Trong 10 năm, tỉnh đã tiến hành 194 cuộc thanh tra tại 249 đơn vị, qua đó kiến nghị kiểm điểm 153 tổ chức và 401 cá nhân.

Giai đoạn 2014 – 2024, tỉnh đã tiếp 14.404 lượt công dân với 19.308 người, trong đó có 152 đoàn đông người. Nội dung chủ yếu liên quan đến tranh chấp đất đai, bồi thường và tái định cư khi thực hiện các dự án. Các cấp ngành đã xử lý 16.433 đơn thư với 15.465 đơn đủ điều kiện giải quyết. Nhờ đó, nhiều vụ việc phức tạp đã được giải quyết dứt điểm, giảm thiểu nguy cơ trở thành điểm nóng, góp phần ổn định an ninh chính trị và trật tự xã hội.

Công tác tuyên truyền pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đã được quan tâm thực hiện thường xuyên. UBND tỉnh đã chỉ đạo Hội đồng Phổ biến giáo dục pháp luật cấp tỉnh phối hợp với các sở, ngành, địa phương tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ, công chức và người dân.

Kết quả, tỉnh đã tổ chức 163 lớp tập huấn và tuyên truyền với sự tham gia của 15.793 người. Thanh tra tỉnh đã phối hợp tổ chức các hội nghị bồi dưỡng nghiệp vụ cho hơn 640 cán bộ, công chức làm công tác tiếp công dân và hòa giải cơ sở.

Các hoạt động tuyên truyền được thực hiện qua nhiều hình thức như tổ chức hội nghị, lớp tập huấn, đăng tải tin bài, phát thanh truyền hình và tổ chức các hội thi, hội diễn, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân và đội ngũ cán bộ.

Dù đạt được nhiều kết quả, công tác tiếp công dân tại Lai Châu vẫn đối mặt với một số khó khăn. Một số quy định của Luật Tiếp công dân năm 2013 chưa cụ thể, như việc ghi âm, ghi hình tại nơi tiếp công dân và quyền ủy quyền của người đứng đầu, gây khó khăn trong thực tiễn. Chế độ bồi dưỡng cho cán bộ làm nhiệm vụ tiếp công dân còn thấp, chưa khuyến khích được đội ngũ này.

Ngoài ra, cán bộ làm công tác tiếp công dân thường xuyên thay đổi, gây ảnh hưởng đến hiệu quả công việc. Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo chưa đồng bộ, khiến việc quản lý và xử lý thông tin chưa đạt hiệu quả cao. Một bộ phận người dân hạn chế hiểu biết pháp luật, dễ bị lôi kéo, dẫn đến khiếu kiện vượt cấp hoặc không hợp pháp.

Để nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, UBND tỉnh Lai Châu kiến nghị Thanh tra Chính phủ và các cơ quan thẩm quyền sửa đổi, bổ sung một số quy định pháp luật. Cần quy định rõ ràng hơn về thẩm quyền của công chức trong tiếp công dân, quyền và trách nhiệm của công dân khi ghi âm, ghi hình, cũng như cho phép người đứng đầu ủy quyền tiếp công dân định kỳ trong trường hợp cần thiết. Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia cần được hoàn thiện, kết nối đồng bộ đến cấp xã, đi kèm với việc đào tạo cán bộ sử dụng hiệu quả phần mềm quản lý.

Tỉnh Lai Châu cũng đặt mục tiêu tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, ứng dụng công nghệ thông tin, và nâng cao năng lực cán bộ. Những nỗ lực này sẽ giúp công tác tiếp công dân đạt hiệu quả bền vững hơn, xây dựng niềm tin vững chắc của người dân vào chính quyền địa phương.

Những kết quả đạt được trong 10 năm qua cho thấy sự quyết tâm của Lai Châu trong việc giải quyết dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo kéo dài, góp phần đảm bảo ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.